متن عربی خطبه پيامبر در غدير خم
>الحمد والثناء
>امر الهي في موضوع هامّ
>الاعلان الرسمي بإمامة الأئمة الإثني عشر و ولايتهم
>رفع علي بيدي رسول اللَّه
>التاکيد علي توجّه الامّة نحو مسألة الإمامة
>الاشارة إلي مقاصد المنافقين
>اولياء أهل البيت وأعدائهم
>الامام المهدي
>التمهيد لأمر البيعة
>الحلال والحرام، الواجبات والمحرّمات
>البيعة بصورة رسميّة
ادامه متن در ادامه مطلب ...
تنظيم و ترجمه متن کامل خطبه غدير
متن عربي خطبهي غدير، بارها بصورت مستقل چاپ شده که همهي آنها طبق روايت کتاب «احتجاج» بوده است، ولي متن حاضر به سه روايت از امام باقر عليهالسلام و حذيفة بن يمان و زيد بن ارقم است.
اين متن پس از مقابله و تطبيق آن در مدارک نُه گانهاش، يعني کتابهاي «روضة الواعظين»، «الاحتجاج»، «العُدَد القويّة»، «اليقين»، «التحصين»، «الاقبال»، «الصراط المستقيم»، «نهج الايمان» و «نزهة الکرام» تنظيم و تلفيق و تنقيح شده است.
کيفيت تنظيم خطبه و مقابلهي نسخهها و موارد تکميلي آنها نسبت به يکديگر در کتاب «اسرار غدير» بيان شده، و طالبين ميتوانند به آن کتاب مراجعه نمايند.
در کتاب حاضر، متن خطبه بدون پاورقي و ذکر نسخه بَدَلها در 11 بخش تقديم خواهد شد، و در اول هر بخش عنوان آن ذکر ميشود.
براي سهولت در مطالعه و حفظ خطبه، حرکات حروف و اعراب گذاري کلمات نيز انجام گرفته و موارد مهم خطبه با حروف سياه آورده شده است.
لازم به تذکر است که کليهي ترجمههاي خطبه طبق روايت کتاب احتجاج است، ولي ترجمهي حاضر از روي متن مقابله شده بر نُه کتاب است که حاوي اضافات و تغييراتي در عبارات است و طبق متن عربي در 11 بخش تقديم ميشود.
در روش ترجمه سعي شده مفاهيم والايي که خطبهي غدير دربرگيرندهي آن است بطور روشن بيان شود، و در عين حال از ترجمهي تحت اللفظي هم فاصلهي زيادي نگيرد. البته نظر به اهميت خطبه، فهم دقيق بعضي موارد آن احتياج به تفسير دارد که در کتاب «اسرار غدير» تا حدودي به آن پرداختهايم.
مدارک و اسناد خطبه غدير
>منابع خطبه غدير
>اسناد خطبه غدير
منابع خطبه غدير
متن مفصل و کامل خطبهي غدير در نُه کتاب از مدارک شيعه با اسناد متصل نقل شده،که هم اکنون چاپ شده و در دسترس است. روايات اين کتابها به سه طريق منتهي ميشود:
1- روايت امام محمد باقر عليهالسلام، که با اسناد معتبر در چهار کتاب «روضة الواعظين»: ج 1 ص 89 ، «الاحتجاج»: ج 1 ص 66 ، «اليقين»: ص 343 باب 127، و «نزهة الکرام»: ج 1 ص 186 نقل شده است.
2- روايت حذيفة بن يمان، که با اسناد متصل در کتاب «الاقبال»: ص 454 و 456 نقل شده است.
3- روايت زيد بن ارقم، که با اسناد متصل در چهار کتاب «العُدَد القوية»: ص 169 ، «التحصين»: ص 578 باب 29 از قسم 2، «الصراط المستقيم»: ج 1 ص 301 ، و «نهج الايمان»: ص 92 نقل شده است.
اسناد خطبه غدير
خطبهي مفصل غدير با چهار سند متصل نقل شده است:
>روايت امام باقر
>روايت زيد بن ارقم
>روايت حذيفة بن يمان
روايت امام باقر
به دو سند است:
1- قال الشيخ أحمد بن علي بن أبيمنصور الطبرسي في کتاب «الاحتجاج»: حدثني السيد أبوجعفر مهدي بن أبيالحرث الحسيني المرعشي، قال: أخبرنا الشيخ أبوعلي الحسن بن الشيخ أبيجعفر محمد بن الحسن الطوسي، قال: أخبرنا الشيخ السعيد الوالد أبوجعفر قدس اللَّه روحه، قال: أخبرني جماعة عن أبيمحمد هارون بن موسي التلعکبري، قال: أخبرني أبوعلي محمد بن همام، قال: أخبرنا علي السوري، قال: أخبرنا أبومحمد العلوي من ولد الأفطس- وکان من عباد اللَّه الصالحين- قال: حدثنا سيف بن عميرة وصالح بن عقبة جميعاً عن قيس بن سمعان عن علقمة بن محمد الحضرمي عن أبيجعفر محمد بن علي الباقر عليهالسلام.
2- قال السيد ابن طاووس في کتاب «اليقين»: قال أحمد بن محمد الطبري المعروف بالخليلي في کتابه: أخبرني محمد بن أبيبکر بن عبدالرحمن، قال: حدثني الحسن بن علي أبومحمد الدينوري، قال: حدثنا محمد بن موسي الهمداني، قال: حدثنا محمد بن خالد الطيالسي، قال: حدثنا سيف بن عميرة، عن عقبة عن قيس بن سمعان عن علقمة بن محمد الحضرمي عن أبيجعفر محمد بن علي الباقر عليهالسلام.
روايت زيد بن ارقم
قال السيد ابن طاووس في کتاب «التحصين»: قال الحسن بن أحمد الجاواني في کتابه «نور الهدي و المنجي من الردي»: عن أبيالمُفضَّل محمد بن عبداللَّه الشيباني، قال: أخبرنا أبوجعفر محمد بن جرير الطبري وهارون بن عيسي بن سکين البلدي، قالا: حدثنا حميد بن الربيع الخزّاز، قال: حدثنا يزيد بن هارون، قال:حدثنا نوح بن مبشَّر، قال: حدثنا الوليد بن صالح عن أبيالضحي ابن امرأة زيد بن أرقم و عن زيد بن أرقم.
روايت حذيفة بن يمان
قال السيد ابن طاووس في کتاب «الإقبال»: قال مؤلف کتاب «النشر و الطي»: عن أحمد بن محمد بن علي المهلّب: أخبرنا الشريف أبوالقاسم علي بن محمد بن علي بن القاسم الشعراني عن أبيه، حدثنا سلمة بن الفضل الأنصاري، عن أبيمريم عن قيس بن حيان (حنان) عن عطية السعدي عن حذيفة بن اليمان.
اينها سند خطبهي کامل غدير بود. قطعههايي از خطبهي غدير نيز با اسناد موثق و متواتر در مدارک معتبر سيعه و اهل سنت نقل شده که در جلد اول کتاب «الغدير» علامهي اميني بطور مفصل بيان شده، و بصورت جامعي در آخر کتاب «اسرار غدير» معرفي شده است.
نگاهي به صحنه غدير
در سال دهم هجرت، [1] به دستور الهي آخرين سفر پيامبر صلي الله عليه و آله به مکه براي تعليم حج و اعلام ولايت ائمه عليهمالسلام آغاز شد. در اين سفر بيش از يکصد و بيست هزار نفر آن حضرت را همراهي ميکردند که در شرايط آن زمان سابقه نداشت.
بلافاصله پس از پايان مراسم حج، اعلام شد همهي حجاج از مکه خارج شوند و براي برنامهاي مهم در غدير خم- که کمي قبل از محل جداشدن کاروانها بود- حضور يابند.
سه روز پس از پايان مراسم حج، سيل جمعيت به سوي غدير حرکت کردند.
>اجتماع عظيم در غدير
>سخنراني پيامبر
>بيعت عمومي
>وقايع سه روز در غدير
ادامه متن در ادامه مطلب ...
عظمت غدير
خطابهي غدير بعنوان آينهي تمامنماي ولايت اميرالمؤمنين عليهالسلام بين تمام خطابههاي اسلام ويژگيهايي دارد که آن را بصورت منحصر بفرد درآورده است. اين اهميت باز ميگردد به متن خطبه و فضاي خاصي که اين سخنراني در آن انجام شده است.
مهمترين مقاصد حضرت در خطبهي غدير را ميتوان در موارد زير خلاصه کرد:
1. نتيجهگيري از زحمات 23 سالهي رسالت با تعيين ادامه دهندگان اين راه.
2. حفظ دائمي اسلام با جانشيناني که از عهدهي اين مهم برآيند.
3. اقدام رسمي براي تعيين خليفه که از نظر قوانين ملل سنديت دارد.
4. ترسيم خط مشي آيندهي مسلمين تا آخر دنيا.
5. اتمام حجت بر مخالفان اسلام اعم از مقصرين و معاندين.
اين اهداف بلند در سايهي شرايطي انجام شد که شايستهي ابديت غدير بود، و آن را بعنوان يک واقعهي استثنايي در آورد. امام باقر عليهالسلام ميفرمايد:
لَمْيُنادِ بِشَيْءٍ مِثْلَ ما نُودِيَ بِالْوِلايَةِ يَوْمَ الْغَديرِ. [1] هيچ حکمي مثل ولايت در غدير اعلام نشده است!
عظمت خاص غدير را در جهات زير ميتوان ترسيم کرد:
1. شرايطي که براي ابلاغ اين اصل اعتقادي اسلام بر پا شد که آن اجتماع بزرگ و شيوهي خاص بيان و منبر، فقط در اين ماجرا بوده است. بخصوص مسئلهي وداع پيامبر صلي اللَّه عليه و آله با مردم حاکي از اين بود که با اعلام ولايت اسلام از نظر دشمنان خارجي نفوذ ناپذير شده است.
2. مسئلهي امامت فقط بصورت يک خبر و پيام و خطابه اجرا نشد، بلکه بعنوان حکم و فرمان اجرا گرديد، و با گرفتن بيعت از عموم مسلمانان و تعهد گرفتن از آنان اعلام شد.
3. شرايط جغرافيايي غدير که قبل از تقاطع جادهها در جحفه و پيش از تفرق قبايل بوده است. همچنين توقف سه روزه در بياباني داغ و شرايط زماني حجة الوداع پس از ايام حج که عظيمترين اجتماع مسلمانان تا آن روز بود.
4. مقام مخاطِب خطبه، و نيز حالت خاص مخاطَبين يعني
حاجيان، آن هم پس از اتمام حج و هنگام بازگشت، و نيز اعلام نزديکي رحلت پيامبر صلي اللَّه عليه و آله، چه آنکه حضرت 70 روز پس از اين سخنراني از دنيا رحلت نمودند.
5. خطاب خداوند که: «اي پيامبر، ابلاغ کن آنچه از طرف خداوند بر تو نازل شده که اگر ابلاغ نکني رسالت خود را نرساندهاي»، که در هيچيک از فرامين الهي چنين مطلبي گفته نشد.
6. بيم پيامبر صلي اللَّه عليه و آله از کارشکنيهاي منافقين، و دستور قاطع الهي بر لزوم ابلاغ حکم ولايت و امامت براي آيندهي مسلمين، از خصوصيات ابلاغ اين حکم الهي بود.
7. ضمانت الهي بر حفظ پيامبر صلي اللَّه عليه و آله از شرّ دشمنان در خصوص اين ابلاغ و رسالت که در هيچيک از احکام الهي چنين ترسي نبود و چنين ضمانتي انجام نشد.
8. مفاهيم بلند و حساسي که در تبيين مقام ولايت در متن خطبه فرمودند و معناي دقيق آن را به روشنترين وجهي بيان نمودند.
9. مراسم خاصي که قبل و بعد از خطبه واقع شد که بيعت و عمامهي «سحاب» و تهنيت از نمونههاي آن است و دلالت بر اهميت ويژهي اين ماجرا مينمايد.
10. خطاب خداوند که: «امروز دين شما را کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم»، که تا آن روز مشابه آن را هم نفرموده بود.
11. توجه خاصّ ائمهعليهمالسلام به سخنان پيامبر صلي اللَّه عليه و آله در غدير،و بخصوص کلام اميرالمؤمنين و حضرت زهراعليهماالسلام که فرمودند:
«روز غدير خم براي کسي عذري باقي نگذاشت». [2] همچنين اهتمام علما به تفصيل مباحث مربوط به غدير به تبعيت از ائمه عليهمالسلام بعنوان ريشهي اصيل ولايت و امامت، بيانگر ارزش اعتقادي آن در طول تاريخ است.
12. سند و شيوهي نقل اين حديث از نظر حديثي، تاريخي، کلامي و ادبي، و همچنين فراگيري و راهيابي آن به قلوب مردم، در ميان روايات ولايت بيمانند است. محققان تواتر اين حديث را به اثبات رسانده، و همهي مسلمانان با هر فرقه و مسلکي که دارند به درستي اين حديث اعتراف کردهاند.
همهي اينها حاکي از اهميت ويژهي غدير در فرهنگ اسلام است، و به ما هشدار ميدهد که اين اصل اعتقادي شيعه را با تمام هستي خويش پاس بداريم.
پی نوشته ها :
[1] اصول کافي: ج 2 ص 21.
[2] بحارالانوار: ج 28 ص 186، ج 43 ص 161. دلائل الامامة: ص 38. خصال: ص 173. اثبات الهداة: ج 2 ص 115
غدير، داستان اعتقاد
در نقطهي غدير توقفي بايد، که با حقيقت انسان سر و کار دارد. هزار و چهارصد سال است که شيعه زلال پر برکت غدير را به پاي درختان ولايت ميافشاند، و از آن بيابان خشک باغهاي پر ثمر اعتقادي و گلهاي زيباي محبت را پرورش ميدهد.
آغاز پانزدهمين قرني است که شيعه با حجتي قوي و برهاني قاطع، که پيامبر صلي اللَّه عليه و آله به دستش داده، پرچم بلند «اَشْهَدُ اَنَّ عَلِيّاً وَلِيُّ اللَّهِ» را برافراشته و از مرزهاي اعتقادي خويش پاسداري ميکند.
غدير، مراسمي عظيم و مجموعهاي فراموش نشدني در تاريخ اسلام است که بعنوان «واقعهي غدير» جايگاه خاصي در اعتقادات مقدس ما دارد.
در کتاب حاضر با يادي از عظمت مراسم سه روزهي غدير در تاريخ اسلام، گزارشي به صورت لحظه به لحظه با تمام جزئيات واقعهي غدير در قالب داستاني تقديم ميشود؛ تا غدير را آنگونه که واقع شده بياموزيم و به نسلهاي آينده بسپاريم.
آنچه در ترسيم واقعهي غدير آوردهايم با استناد به منابع است، و حتي يک کلمه بصورت تخيل و پردازش آورده نشده است. آدرسهاي منابع نيز بصورت پينوشت در پايان کتاب آمده است.
به اميد روزي که در کنار صاحب غدير حضرت بقية اللَّه الاعظم ارواحنا فداه و عجّل اللَّه فرجه، غدير را به جشني ديگر نشينيم، و داستان آن روزهاي شيرين را از دو لب مبارک آن حضرت بشنويم.
قم، محمد باقر انصاري زنجاني
عيد غدير 1421، زمستان 1379